Mladenović: Naučimo da tumačimo poruke iz prošlosti kako ne bismo ostali bez budućnosti.
„Srbi su autentičan narod na evropskom tlu sa sopstvenom kulturom, tradicijom, dinastijom koja datira još od ranog srednjeg veka. Imamo dokaza o svom trajanju, dokaze da nismo bili osvajači ni okupatori, nemamo zabeležen ni jedan slučaj nasilnog preveravanja u pravoslavlje“, tvrdi istoričar Srđan Mladenović.
U emisiji „Ključna reč“ u produkciji portala Riznica istoričar iz Štrpca ističe da smo se kao narod mnogo puta u istoriji nalazili u nezavidnom položaju koji u mnogome podseća na aktuelni politički trenutak, te da nam je shodno tome i diplomatija bila više ili manje uspešna.
„Trajanje srpskog naroda je posvedočeno kroz mnoge istrijske izvore. Njihovo opovrgavanje sa bilo čije strane i iz bilo koje namere da nije zlonamerno bilo bi smešno“ naglašava Mladenović
Autor doktorskog rada „Crkveni posedi na Kosovu i Metohiji u periodu srednjeg veka“ precizira da je srpska država mnogo starija od Nemanjića ali da je njene čvrste temelje postavio otac sa dvojicom sinova: Nemanja – Sveti Simeon Mirotočivi sa Stefanom Prvovenčanim i Rastkom Nemanjićem – Svetim Savom.
„Temelj je otac, glava države i crkve su braća i ti srodnički odosi su se kasnije ogledali i na duhovne odnose budućih vladara, ahriepiskopa i patrijaraha iako oni nisu bili krvni srodnici. To je dokazuje skladni odnosa države i crkve koje bismo najbolje opisali rečima simfonija i sklad“, navodi istoričar.
DOKAZI O MILENIJUMSKOM KONTINUITETU TRAJANJA
Istorijski izvori precizno navode da Srbi kao narod ne dolaze iz Azije već da bitišu na tlu Evrope. Postojanje Lužičkih, Belih, Polapskih i Balkanskih Srba to i dokazuje. Uz opis da ovaj narod zauzima najveći deo prostora današnje Dalmacije izvori zapadne i istočne provinijencije pominju ih još 822. godine. S druge strane, vizantijski izvori navode Srbe koji žive u nekoliko država na Balkanu, što naučno potrkljpuje i arheologija.
Srednjovekovni toponimi postoje i danas
Selo Drsnik kod Kline na severu Metohije, koja se nekada zvala Hvosno, pominje se kao Drstnik još u poveljama Stefana Prvovenčanog, Kralja Milutina, Cara Dušana i Kneza Lazara. Selo spominje i Konstatnin Porfirogenit po imenu Dostinik ili Destinik navodeći da je tu još u prednemanjićko doba bio značajni cenar srpske države. „Oko sela i danas postoje nalazišta koja potiču od ranog srednjeg veka pa nadalje. Postoji kontinuitet koji može da se prati i kasnije kroz turske izvore pa sve do danas. „Namerno potenciram na ovome zato što nekoliko stotina toponima, naziva sela, reka potoka i planina, naročito naselja, na Kosovu i Metohiji postoji i danas. Njihovi nazivi su neizmenjeni ili delimično izmenjeni a vlo malo je onih koji su delimično izmenili naziv, a pominju se u poveljama od pre 500 do 700 godina i mnogo više“, naglašava Mladenović.
„Postoji naučne nedoumica oko toga da li su Srbi došli na Balkan zajedno sa Slovenima, pre ili posle njih, a to ujedno otvara prostor za raznorazna tumačenja i varijante koje nisu naučno dokazane“, kaže Srđan Mladenović.
Tvrdi da zahvaljujući poveljama sačuvanim u hilandarskom, Arhivu Srbije ali i onima koje su pronalažene u privatnim zbirkama kolekcionara, imamo sačuvane dokaze o konitnuitetu srpskog trajanja na Kosovu i Metohiji.
„Usuđujem se da kažem da je to hiljadu i petsto godina trajanja što je dokumentovano kroz zapadne i vizantijske ili kroz srpske izvore“.
U srednjem veku su pravoslavni Srbi bili ubedljivo većinsko stanovništvo, o čemu sveoče Dečanske Hrisovulje i brojni toponimmi
„Mali je procenat stanovništva koje etnički nije srpsko. Tu ubrajamo grčo, cincarsko i mali procenat arbanaškog stanovništva, što su preci današnjih Albanaca. Njih u jednoj od povelja spominje Stefan Nemanja, navodeći dva tri planinska katuna, dok Car Dušan striktno naređuje gde on mogu da vode svoja stada na ispašu“, pojašnjava Mladenović.
Podseća da smo u poznijoj istoriji kao narod koji je pod turskom vlašću ostao bez države napravili greške koje su nas skupo koštale poput učešća u Autsrijsko – turskom ratu, posle čega je 1690. usledila Prva i kasnije 1740. Druga seoba Srba. Direktna posledica ovih događaja je promena demografije na Kosovu i Metohiji.
„Tada se pojavljuju Srbi koji su islamizovani, Arnautaši koji su bili srpskog porekla. Oni se polako uključuju u drugi etnički korupus, konkretno albanski, da bi smo kroz vekove došli u ovu poziciju čije posledice živimo i danas“, zaključio je Srđan Mladenović.
Biografija:
Srđan Mladenović je rođen 1975. godine u Urošvecu. Osnovnu školu zvršio je u Štrpcu, srednju u Beogradu. Diplomirao je na Filozofskom fakultetu u Prištini, a magistarske i doktorske studije završio u Beogradu. Objavio je više naučnih radova u domaćim i stranim časopisima. Član je Međunarodnog centra za crkvene studije u Nišu. Oženjen je i otac dvoje dece. Živi i radi na Kosovu i Metohiji.
I. Miljković
