Danas je Mitrovdan

Srpska pravoslavna crkva i vernici danas slave dan Svetog velikomučenika Dimitrija, koji je u narodu poznatiji kao Mitrovdan

Praznik se svake godine obeležava 8. novembra po gregorijanskom kalendaru i predstavlja značajan datum u kalendaru srpske pravoslavne tradicije. Mitrovdan je praznik posvećen Svetom Dimitriju Solunskom mučeniku, za koga se veruje da štiti dom, porodicu i zajednicu.

Etnolozi ga vide kao slojevitu složnicu u istoriji običaja, gde se religijski elementi prepliću sa agrarnim, sezonskim i porodičnim znacima.

Sveti Dimitrije Solunski bio je rimski vojnik i hrišćanin koji je pretrpeo mučeničku smrt približno u 4. veku. Njegov kult prisutan je među pravoslavnim vernicima, a mitovi o njegovim moštima koje “izviru miro” – te priče o zaštiti grada Soluna od zemljotresa i opasnosti – imaju značajan uticaj i u srpskom kontekstu.

U Srbiji se Mitrovdan tradicionalno vezuje za kraj jeseni i početak zimskog perioda, što potvrđuju narodne izreke poput: „Mitrovdanak – zima na vratima“.

Prema etnolozima, Mitrovdan je dan kada se završavaju jesenji poslovi i počinju pripreme za zimu. U ruralnim krajevima Srbije, domaćini su do tog dana vraćali stoku sa planinskih pašnjaka, završavali ogrev i kuću pripremali na hladnoću.
Starinski običaji koje beleže istraživači uključuju: obavezno ostati kod svoje kuće te noći – verovanje: ko tada ne prenoći kod svoje kuće, preći će da živi u tuđini cele godine.
Otpuštanje sezonskih radnika (sluga) jer se manje poslova planiralo za posle tog datuma.
Predskazivanje zime prema vremenu na Mitrovdan – sneg najavljuje dugu i oštru zimu, sunčan dan blagu zimsku sezonu.