Danas praznujemo Svetog velikomučenika Dimitrija

Srpska pravoslavna crkva slavi dan Svetog velikomučenika Dimitrija, koji je u narodu poznatiji kao Mitrovdan. Ovaj datum se u narodu označava i kao hajdučki rastanak, i doba godine kada počinje zima.

U srpskom narodu Mitrovdan je jedna od većih slava, krsno ime nekih esnafa i dan održavanja zavetine u mnogim mestima.

Mitrovdan je posvećen antičkom komandantu Soluna iz trećeg veka, mučenom i pogubljenom zbog širenja hrišćanstva.

Solunski hrišćani Dimitrija su tajno sahranili. Na mestu njegovog groba kasnije je podignuta crkva i proglašen je zaštitnikom grada Soluna. Po predanju, Dimitrijev grob odisao je bosiljkom i smirnom, te je zato nazvan Mirotočivi.

Mitrovdan je gradska slava Kosovske Mitrovice, a danas će u gradu na Ibru biti organizovana litija koju će glavnom ulicom provesti vladika raško – prizrenski Teodosije. On je sa sveštenstvom i monaštvom služio i bdenije u navečerje praznika u hramu Svetog Dimitija u ovom gradu.

I danas se veruje u ljekovitost njegovih moštiju. Crkveni spisi navode da je potom sveti Dimitrije „bdio nad svojim gradom i spasavao ga zemljotresa i drugih nesreća“.

Kod Rusa, kult  sv. Dimitrija počeo je da se širi još u 12. veku. 1581. proglađen je zaštitnikom Sibira. I u Srbiji svetom Dimitriju posvećeni su mnogobrojni hramovi, više od 120.Krsna je slava brojnih porodica i ime nekih esnafa. U mnogim mestima održavaju se zavjetine.

Na Mitrovdan, čuveni hajdučki rastanak iz narodnih pesama, običaj je da se otpuštaju sluge kojima je istekao ugovor i iznajmljuju novi.