Od Svetog Ilije sunce sve milije – danas proslavljamo nebeskog gromovnika
Srpska pravoslavna crkva i vernici danas obeležavaju praznik Svetog Ilije, u narodu poznatog i kao Ilija Gromovnik.
Veruje se da je Sveti Ilija najsilovitijim među ognjenim svecima, pa se svetkuje s velikim strahopoštovanjem.
Rođen je gradu Tesvitu, zbog čega je nazvan Tesvićanin. Smatra se jednim od najvećih proroka u hrišćanstvu. Mladost je proveo u molitvama u pustinji, a zbog tačnog predskazivanja događaja bio je proganjan, pogotovo od izraelskog cara Ahave i njegove žene Jezavelje. Bio je među prorocima koji su se na Tavoru poklonili sinu Božjem na Preobraženje Gospodnje, pa se zato njegov lik slika na preobraženskim prazničnim ikonama. Veruje se da nije umro već da se živ, plamenim kočijama, vazneo na nebo.
Prema narodnoj tradiciji, Sveti Ilija se vozi u vatrenim kolima koja vuku četiri konja, iz čijih nozdrva izbija plamen, a grmljavina je tutnjava njegovih kola kojima se vozi po nebu i oblacima.
Na Svetog Iliju ne radi se u polju, da se ne bi navukao gnev svetitelja. Prema narodnom verovanju, ako danas grmi, propašće celokupan ovogodišnji rod oraha i lešnika.
Takođe, veruje se da posle Svetog Ilije leto polako prolazi, pa je u narodu poznata izreka „Od Svetog Ilije, sunce sve milije“. Nakon današnjeg praznika se, prema verovanju, više ne treba kupati u rekama.
Na Svetog Iliju u velikom broju gradova i sela organizuju se vašari, a slavi se i kao krsna slava.
Sveti Ilija je u Srbiji slava vazduhoplovaca, prema ukazu iz 1924. godine. Ta tradicija je prekinuta propašću Kraljevine Jugoslavije, ali je obnovljena 1992. godine.
U zaseoku Bošnjak kod Novog Brda na Kosovu i Metohiji meštani se svake godine na Svetog Iliju okupljaju kraj temelja stare crkve gde paljenjem sveća i lomljenjem slavskog kolača odaju počast ovom svecu. Stariji meštani tvrde da otkad znaju za sebe pamte i crkvu koja je metoh manastira Draganac o čemu svedoče i toponimi u njenoj blizini pa se, kažu, okolne njive i šume nazivaju draganačkim.
Crkva Svetog Ilije podignuta je i u selu Nekodim kod Uroševca u kome danas nema ni jedne srpske porodice. Bogomolja je u februaru ove godine takođe oskrnavljena i na njoj su polupani svi prozori.
Hram posvećen Svetom Iliji nalazio se u selu Pomazatin kod Kosova Polja i pripadao je Eparhiji raško-prizrenskoj. Albanci su po dolasku KFOR-a crkvu srknavili, minirali i rušili.
Priču o tome kako se u Bošnjaku proslavlja praznik Svetog Ilije pročitejte OVDE
