Drugi Srpsko – norveški književni susreti i festival „Novi balkanski film u Oslu
U Oslu su 8. i 9. novembra drugi put održani srpsko–norveški književni susreti, koji su okupili brojne umetnike, pisce i kulturne poslenike iz Srbije, Republike Srpske, Norveške, Švedske i Danske.
Organizatori manifestacije u Norveškoj bili su Savez srpskih stvaralaca Skandinavije, Dan Media Norway i Branko Dimović Dimeski, a uz podršku Saveza Srba u Švedskoj ali i Pravoslavne parohije Svetog Vasilija Ostroškog u Oslu, Ambasade Republike Srbije u Norveškoj, Ministarstva kulture Kraljevine Norveške i Prosvetno–kulturnog udruženja „Stokholm“.
Susretima su prisustvovali i visoki zvaničnici norveških vlasti, među kojima i Jasmina Mitrović Marić, ambasadorka Republike Srbije u Kraljevini Norveškoj. Ona je u obraćanju pružila punu podršku ovom kulturnom događaju.
Među posetiocima bili su i Hokon Vine, predstavnik Ministarstva kulture Kraljevine Norveške, Rajdar Kobel, gradonačelnik opštine Valer, kao i Jelana Mila ispred Saveza Srba u Švedskoj kao i ostalil predstavnici institucija i kulturnog života Norveške.
Prvi dan bio je posvećen književnim susretima, tokom kojih je predstavljeno više od dvadeset književnih dela savremenih autora iz različitih zemalja Skandinavije i Balkana.
Među učesnicima bili su: Vesna Pešić, izdavač, publicista i književnica iz Beograda; Jelena Mila, književnica, kulturni radnik i glumica iz Švedske; Denis Bojić, direktor Memorijalnog centra Republike Srpske; Kosta Kosovac, književnik iz Beograda; Jorn Ulsen, norveški pisac; Dragan Jovanov, književnik iz Osla; Tom Lusbok, profesor i lingvista; Branko Dimović Dimenski, književnik i organizator iz Osla; Aleksandar Draganović, književnik iz Švedske; i Aleksandar Dinčić, istoričar iz Srbije.
Prisutnima se obratio i Stanislav Kojić potpresednik književnog društva Kosova i Metohije i pozdravio ovaj događaj.
U ime organizatora, dodeljene su svečane povelje za negovanje norveško–srpskog prijateljstva, koje su uručene zaslužnim pojedincima i učesnicima događaja kao priznanje za njihov doprinos kulturnoj saradnji i očuvanju zajedničkih vrednosti.
Veliku čast i posebnu emociju događaju dalo je prisustvo Nenada Andrejevića, 94-godišnjeg književnika i kulturnog radnika, jednog od najpoznatijih srpskih i skandinavskih intelektualaca. Andrejević, koji je autor brojnih dela i dugogodišnji promoter kulturne saradnje u severnoj Evropi, prvi je stvaralac iz Skandinavije koji je dobio prestižnu nagradu „Franc Kafka“ u Pragu. Njegov emotivni govor, u kom je govorio o značaju kulture kao trajne veze među narodima, izazvao je veliko oduševljenje publike, koja ga je pozdravila dugim aplauzom i sa velikom pažnjom uživala u razgovoru s njim.
„Kultura je najjači most koji može da poveže narode i stvori trajno prijateljstvo. Kroz umetnost, reč i film gradimo zajedništvo, razumevanje i poštovanje. Ovi susreti su praznik srpske kulture i dokaz da naš narod, gde god živi, nosi svoje vrednosti i ljubav prema stvaranju,“ izjavio je Branko Dimović Dimenski, predsednik Saveza srpskih stvaralaca Skandinavije.
Drugog dana, u okviru iste manifestacije, održan je Međunarodni filmski festival „Novi balkanski film 2025“ (Balkan New Film Festival), koji je okupio brojne ljubitelje filma i predstavio dela srpske, norveške i švedske produkcije.
Prema glasovima publike, nagrada za najbolji film podeljena je između dva ostvarenja – Svjedok u režiji Denisa Bojića i Geografija duše rediteljke Jelene Mile. Posebno priznanje za hrabrost u izboru teme dobio je film Logor smrti u Krašovku reditelja Šetila Palmkvista, a nagradu je u njegovo ime primio direktor fotografije Terije Holm.
Nagrade je u ime organizatora uručio Branko Dimović Dimeski, koji je naglasio značaj ove manifestacije za kulturno povezivanje naroda. „Ovo nije samo festival filma ili književnosti, već festival prijateljstva. Naš cilj je da očuvamo kulturu, jezik i identitet, ali i da pokažemo koliko možemo zajedno kada delimo iste vrednosti i ljubav prema umetnosti.“
Publika je imala priliku da razgovara sa autorima, da učestvuje u diskusijama i da kroz umetnost oseti bliskost naroda koje povezuje ista kulturna nit. Tokom svečanosti pročitano je i pismo podrške Njegovog Kraljevskog Visočanstva Prestolonaslednika Aleksandra Karađorđevića, što je događaju dalo poseban svečani ton.
Savez Srba u Švedskoj vrlo uspešno organizuje književne susrete od 7 do 13 novembra u više gradova u Švedskoj.
Piše: Branko Dimović Dimeski
