Prizren, srednjovekovni dragulj uskoro u starom ruhu
Do kraja meseca mogla bi da počne obnova Crkve Svetog Pantelejmona u Prizrenu budući da su projekat Zavoda za zaštitu spomenika kulture Kosova i Metohije odobrili nadležni i u Beogradu i u Prištini.
Još jedan dragulj srpske srednjovekovne baštine, zadužbina Cara Dušana, biće obnovljen nakon overe Specijalnog veća Grada Prizrena, pišu Novosti.
„Crkva Svetog Pantelejmona iz 14. veka drevni je i isceliteljski hram oko koga su saborovali i pomoć, vekovima, tražili ne samo Srbi, nego i pripadnici drugih naroda. Utoliko je izvesnije da će gradsko veće Prizrena potpisati rešenje o radovima“, kaže dr Nebojša Gadžić, predsednik Organizacionog odbora u kome je okupljeno desetak znalaca, posvećenika i zaljubljenih u Prizren.
Crkva je u najužem gradskom jezgru, uz gradsku česmu, stešnjena između novih građevina, a na oku novih graditelja.
Uprkos otomanskim rušiteljima podignuta je na starim, carskim temeljima 1937. godine.
Sačuvala se uprkos piromanima koji su je zapalili u proleće 2004.
Crkvu Svetog Pantelejmona iz 14. veka do temelja su srušili Turci zatirući tragove srpskog bitisanja i drevnog episkopskog srpskog središta.
Ipak, obnovljena je 1937. godine. Obnovu je započeo kralj Aleksandar Karađorđević, ali nije dočekao da je vidi obnovljenu.
Patrijarh Varnava je sa sveštenstvom i monaštvom SPC činodejstvovao na osvećenju hrama.
Decenijama, potom, metohijski Srbi su čuvali i negovali ovaj hram.
Tokom Drugog svetskog rata nisu ga skrnavili okupatori. Ali, u proleće 2004. godine, u pogromu Srba, kada je stradalo na desetine pravoslavnih hramova, ekstremni Albanci pokušali su da dokrajče ovu crkvu.
Spalili su unutrašnjost svetinje. Ali su zidovi, na čvrstim temeljima, odoleli.
U Povelji Svetog Petra Koriškog iz 19. maja 1343. godine ostalo je zabeleženo da je „u jesen car Dušan u Prizrenu zavetovao narod da podigne crkvu Svetom Pantelejmonu“.
Kada je podignut hram, oko njega je počelo da se „roji“ naselje Pantelija.
Dr Nebojša Godžić, istraživač drevnih lokaliteta na području Kosova i Metohije, smatra da je na mestu pre podizanja drevnog hrama Pantelejmonu, čak krunisan i car Konstantin Bodin iz dinastije Vojisavljevića (1081-1099).
Država cara Bodina obuhvatala je gotovo sve srpske zemlje, uključujući Duklju, Travuniju, Zahumlje, Rašku i Bosnu i Hercegovinu.
