Sveti kralj Stefan Dečanski – Mratindan, ktitorska slava Visokih Dečana
Srpska pravoslavna crkva i vernici danas slave Svetog mučenika Stefana Dečanskog. U narodu se praznik naziva Mratindan.
Stefan Dečanski, jedna je od najtragičnijih ličnosti u lozi Nemanjića. Sveti mučenik Stefan Dečanski, kralj srpski, sin je kralja Milutina i otac cara Dušana. Između dvojice vladara, oca Milutina i sina Dušana, proveo je detinjstvo kao talac na dvoru kana Nogaja.
Kao mlad čovek oslepljen je, verovatno po naređenju oca, i poslat u zatvor u Carigradu. Pet godina proveo je Sveti Stefan u Carigradu kao zatočenik u manastiru Svedržitelja Pantokratora Svojom mudrošću i trpeljivošću, podvigom i blagodušnošću izazivao je divljenje i monaha i cijelog Carigrada.
Prema crkvenom učenju, posle pet godina Sveti Nikola čudotvorno je vratio vid kralju Stefanu koji je odmah potom iz zahvalnosti sagradio hram Visoki Dečani, jednu od najlepših građevina vizantijske umetnosti i srednjovekovne arhitekture na našem tlu.
Darovao je i veliku ikonu Bazilici Svetog Nikole u Bariju. Kao žrtva dvorskih spletki, ubijen je 1336. godine, a pretpostavlja se da je to učinio njegov sin.
Svetog Stefana Dečanskog mnoge porodice u Srbiji slave kao krsnu slavu, u narodu poznatiju kao Mratindan. Ime je dobila po Svetom Martinu koji se nekada proslavljao na ovaj dan.
Crkvenom odlukom na ovaj dan premeštena je slava posvećena srpskom kralju. Zavetni je dan svih koji boluju od očnih bolesti. Smatra se i zaštitnikom vukova.
U narodu se i danas čuje izreka: „Sveti Mrata, sneg na vrata“, kojom je označen početak hladnog i snežnog perioda godine.
Sa Svetim Savom i svetim knezom Lazarom, Sveti Stefan čini trojstvo najmudrijih, najpožrtvovanijih i najblagorodnijih ličnosti i svetitelja koje je dao srpski narod.
