Danas je Markovdan

Srpska pravoslavna crkva i vernici danas obeležavaju Markovdan, praznik posvećen Svetom apostolu Marku i prvom jevanđelisti. Markovadan kao seosku slavu proslavljaju povratnici u Žaču kod Istoka.

Apostol i jevanđelista Marko (Jovan Marko) bio je sin bogate žene Marije, koja je bila prijatelj hrišćanima, jedan je od apostola (učenika) Isus Hrista i autor prvog jevađelja.

Prema predanju, njegov ujak, Apostol Varnava i apostol Pavle uzeli su ga u pratnju na prvom misionarskom putovanju u Antiohiju. Kasnije sa ujakom Varnavom odlazi na Kipar, a sa apostolima Petrom i Pavlom u Rim. Sveti Petar postavlja Marka za episkopa i šalje ga u Misir da propoveda. Tako je Sveti Marko bio prvi propovednik Jevanđelja i prvi episkop u Misiru. Propovedao je u Liviji, Amonikiji i Pentapolju. Iz Pentapolja prešao je u Aleksandriju.

U Aleksandriji Sveti Marko je osnovao crkvu Božju, postavio episkopa, sveštenike i đakone. Predanje ga smatra osnivačem Crkve u Aleksandriji.

Umoren od neznabožaca sahranjen je bio u Aleksandriji. Godine 828. njegovo telo ukrali su mletački trgovci i odneli ga u u Veneciju gde danas leži njegov sarkofag u crkvi svetog Marka.

Apostol Marko je pisac, po vremenu pisanja, prvog Jevanđelja, koje nosi njegovo ime – Sveto Jevanđelje po Marku.

Srpska pravoslavna crkva slavi svetog jevanđelistu i apostola Marka (Markovdan) 8. maja po Gregorijanskom kalendaru (25. april po Julijanskom kalendaru). Prena narodnom verovanju danas be bi trebalo da se spava tokom dana.

Markovdan je seoska slava Žača

Srbi u povratičkom selu Žač kod Istoka od davnina slave Markovdan kao seosku slavu.

Na ovaj dan, koji još i nazivaju „Krstonoše“ ili „Krste“ domaćin slave  priprema gozbu za mnogobrojne goste i predaje krst narednom domaćinu.

Srbi iz Žača ove godine zbog zabrane okupljanja i anti kovid mera ne očekuju dolazak većeg broja raseljenih sugrađa iz uže Srbije kao što je to bilo ranije.

„Vladika Teodosije nije blagoslovio litije koje se tradicinalno organizuju za Markovdan, kao i veća okupljanja zbog pandemije koronavirusa, ali ćemo se mi svakako okupiti u simoličnom broju – obeležiti seosku slavu i  nastaviti tradiciju“, priča Veljko Komatović.

Dodaje da će kao i svi dosadašnji domaćini slave na svoju kuću postaviti trobojku.

„To je stari običaj koji smo nastavili da održavamo i kada smo se pre 11 godina vratili u selo“, kaže Komatović.

Kako je ispričao za Riznicu Komatovići su staro pleme koje se u Žač doselilio još pre pet stotina godina.

Posle progona 1999. godine kao i mnoge druge familije i Veljkova je bila proterana iz sela. Vratio se 2010. sa grupom meštana uprokos demonstracijama lokalnih Albanaca koji su se protivili povratku Srba.

Njegova porodica je više puta napadana. Prvi komšija Albanac pucao je iz kalašnjikova, a njegovi sinovi nedavno su Komatoviću pretili na njivi.

Uprkos svemu Veljko je odlučan da ostane na svome imanju. U selu živi sa suprugom i troje maloletne dece. Živi sa suprugom i troje maloletne dece. U Žaču danas ima desetak srpskih porodica.

I.M.