Skender Kulenović

Pisac Skender Kulenović, član Srpske akademije nauka i umetnosti, rođen je drugog septembra 1910. godine u Bosanskom Petrovcu gde je i završio osnovnu školu.  Kulenović je autor potresne poeme „Stojanka majka Knežopoljka“, koju je kao učesnik narodnooslobodilačkog rata stvorio u jeku najžešćih borbi.

Otac mu je bio Salih-beg iz stare begovske porodice, čije ime sugeriše na poreklo od Kulin-bana. Nakon naglog osiromašenja njegove begovske porodice agrarnom reformom, prelazi u majčino rodno mesto Travnik. Tu je kao spoljni učenik završio Jezuitsku gimnaziju. Već u trećem razredu gimnazije javio se prvim književnim radom, zbirkom soneta „Ocvale primule“. Zatim je studirao pravo na Zagrebačkom univerzitetu, ali je studije napustio i posvetio se novinarstvu.

Godine 1941. stupa u prvi partizanski odred Bosanske Krajine. Nosilac je Partizanske spomenice 1941.

Bio je oženjen Verom Crvenčanin Kulenović, prvom ženom filmskom rediteljkom u Jugoslaviji, sa kojom je imao dvoje dece: Vuka Kulenovića, kompozitora i Biljanu Kulenović, balerine.

Zbog velikog književnog doprinosa izabran je 16. decembra 1965. za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti, a 21. marta 1974. za njenog redovnog člana.

Umro je 25. januara 1978. godine u Beogradu.

U njegovoj poeziji gospodare dva suprotna oblika, sonet i poema. Sonete je pisao na početku i na kraju svoje pesničke karijere, dok iz ratnih godina potiču tri njegove poeme: „Stojanka majka Knežopoljka“ (1942), „Pisma Jova Stanivuka“ (1942) i „Ševa“ (1943). One su napisane po ugledu na epske narodne pesme.

Njegova najbolja i najslavnija poema „Stojanka majka Knežopoljka“ nastala je kao pesničko svjedočanstvo užasa ustaškog klanja nad srpskim civilima na Kozari. Oblikovana je po modelu narodne tužbalice. Ali ona je više poziv na osvetu, slavljenje slobode i života, nego jadikovka majke što je izgubila tri sina u neprijateljskoj ofanzivi.

Posle Drugog svetskog rata bio je direktor Drame u Sarajevskom pozorištu i urednik u beogradskoj izdavačkoj kući „Prosveta“. U književnosti se javio 1927. vencem od pet soneta „Ocvale primule“.

Ostala dela: roman „Ponornica“, poeme „Ševa“, „Zbor derviša“, drama „Svijetlo na drugom spratu“, komedije „Djelidba“, „Večera“.

Povezani članci

Back to top button