U slavu Mihajla Kijametovića učitelja iz Prištine i inicijatora podizanja spomenika na Gazimestanu
Posle oslobođenja Stare Srbije (1912) i Velikog rata (1918), kao službenik u Prištini (učitelj, agrarni poverenik i školski nadzornik) Mihajlo Kijametović je svedočio nepostojanju jasne politike Kraljevine Jugoslavije prema albanskom pitanju na Kosovu i Metohiji. Iskazivao je nezadovoljstvo činjenicom da su centralne vlasti u Beogradu na prostor Kosova i Metohije upućivale neprosvećene činovnike koji su bili skloni kompromisima sa rušilačkim albanskim faktorom.
Povodom 65 godina od smrti Mihajla Kijametovića (1882–1961), predratnog učitelja, člana Narodne odbrane, učesnika ratova za oslobođenje i ujedinjenje Stare Srbije, zatočenika logora u Nežideru, školskog nadzornika za Prištinski i Labski srez, agrarnog poverenika za Prištinski srez, inicijatora podizanja spomenika Kosovskih junaka na Gazimestanu, odbornika poglavarstva u Prištini, predsednika udruženja učitelja Kosovskog okruga, predsednika udruženja Kosovaca u Beogradu, organizatora proslave 550. godišnjice Kosovske bitke, dužnost nam je da javnost podsetimo i upoznamo sa njegovim životom i radom.
Mihajlo Kijametović od oca Tome i majke Sultane, rođen je 1882. godine u Vučitrnu, tadašnjem Osmanskom carstvu. Pripadao je jednoj od najslavnijih generacija koje su nacionalni i državni interes stavljala ispred ličnog.
Memoari znamenitih ličnosti s kraja XIX i početka XX veka koji su život i rad proveli na Kosovu i Metohiji su vrlo retki i dragoceni za istraživače. O Mihajlu Kijametoviću, široj javnosti nedovoljno poznatom nacionalnom delatniku, najviše saznajemo iz autobiografskog spisa (memoara), koji je pisao u periodu od 1953. do 1961. godine, s ciljem da potonje generacije upozna sa svojim životom i radom ali i usmeri na promišljeno postupanje.
Memoare Život i rad Mihajla Kijametovića učitelja i nacionalnog radnika (1882-1961) kritički su priredili stalni saradnici Arhiva Kosova i Metohije, s ciljem da stručnu javnost upoznaju sa spisom koji osvetljava segmente nacionalne istorije s početka XX veka. Spis sadrži opise školovanja u Prištini, Skoplju i Aleksincu, zatim o decenijama posvećenim učiteljskoj službi u Kosovskoj Mitrovici, Prištini, Ristovcu, Kumanovu i Predejanu i značajnim događajima koji se odnose na Prvi balkanski rat, Veliki rat i posleratne godine koje je proveo kao službenik u Prištini i okolini.
Memoari oslikavaju prostor, vreme, pojedince, događaje i procese. Mihajlo Kijametović je živeo na prostoru koji su odlikovale promene državnih granica i državnog uređenja. Odrastao je u Osmanskom carstvu, radni vek (1905-1938) državnog službenika i nameštenika obavljao je u vremenu Kraljevine Srbije/Jugoslavije, dok je penzionerski staž proveo u socijalističkoj Jugoslaviji. Bio je svedok razdoblja s kraja XIX i početka XX veka, kada se Kraljevina Srbija u borbi za oslobođenje i ujedinjenje Stare Srbije oslanjala na prosvećene pojedince, među kojima je bio i on kao svršeni student Učiteljske škole u Aleksincu.
Nakon oslobođenja Stare Srbije (1912) i Velikog rata (1918), kao službenik u Prištini (učitelj, agrarni poverenik i školski nadzornik) Mihajlo Kijametović je svedočio nepostojanju jasne politike Kraljevine Jugoslavije prema albanskom pitanju na Kosovu i Metohiji. Iskazivao je nezadovoljstvo činjenicom da su centralne vlasti u Beogradu na prostor Kosova i Metohije upućivale neprosvećene činovnike koji su bili skloni kompromisima sa rušilačkim albanskim faktorom. S toga je u saradnji sa svojim prijateljima iz perioda borbe za oslobođenje Stare Srbije odlučio da samoinicijativno delaju u nacionalnom interesu. Njihovim zalaganjem podignuto je i obnovljeno nekoliko školskih zgrada u Prištinskom i Labskom srezu, pružali su pomoć sunarodnicima iz svih krajeva Kraljevine Jugoslavije prilikom naseljavanja u Orloviću, Lazarevu, Miloševu, Devet Jugovića, Ariljači i drugim selima, kao i inicirali podizanje spomenika Kosovskih junaka na Gazimestanu. Spomenik na poprištu bitke predstavljao je realizaciju viševekovnog cilja srpskog naroda koji je opstao na tradicijama kosovskog predanja i zaveta.
Neposredno pred smrt, Mihajlo Kijametović je posetio Kosovo i Metohiju i suočio se sa činjenicom da je njegovo, kao i nasleđe njegove generacije koja je oslobađala i podizala Staru Srbiju poništeno. Obilazeći dobro poznate prostore na kojima je delovao kao agrarni poverenik, nije zatekao porodice kojima je pomagao da se nasele, opstanu i zasnuju život u kosovskoj ravnici. Takođe, prestala su sa radom muzička, novčana i humanitarna udruženja i zavodi čiji je bio jedan od osnivača. Spomenik na Gazimestanu bio je porušen, a novopodignuti spomenik je izgubio raniju funkciju u obeležavanju Vidovdana. Razočaran zatečenim stanjem, ostavljajući za sobom memoare, Mihajlo Kijametović je preminuo 1961. godine, u 79. godini, u Beogradu, gde je i sahranjen.
Slava i večito hvala ovom učitelju i nacionalnom delatniku!
