Uroš Predić
Srpski slikar Uroš Predić, član Srpske akademije nauka i umetnosti, predstavnik akademskog realizma, majstor portreta, ikona i istorijskih kompozicija, rođen je 7. decembra 1857. goidne u Orlovatu.
Portretisao je gotovo sve istaknute ličnosti Srbije krajem 19. i prve polovine 20. veka i izradio više od hiljadu ikona. Umro je u Beogradu, 11. februar 1953.
U njegovom slikarskom opusu najviše su zastupljeni portreti, ikonografija, žanr i istorijske kompozicije, ređe predeo, i samo jedan akt.
Jedan je od osnivača društva Lada 1904. i bio je neprekidno član kao i njegov dugogodišnji predsednik. Izabran je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije 26. januara 1909, a 3. februara 1910. godine za redovnog člana. Jedan je od osnivača Udruženja likovnih umetnika u Beogradu i prvi njegov predsednik.
Uroš Predić je oslikao prelepi ikonostas bečejske pravoslavne crkve i ikonostas u kapeli bečejskog veleposednika Bogdana Dunđerskog. Osim toga naslikao je više ikonostasa zbog kojih se ocenjuje da je poslednji značajan srpski ikonopisac (Perles, Ruma, Manastir Grgeteg, Gornja crkva u Pančevu). Poznate su žanr-slike Mali filozof, Vesela braća žalosna im majka, Devojka na studencu, Pod dudom, Siroče na majčinom grobu, istorijske kompozicije Bosanski Begunci, Kosovka devojka i portreti Pera Dobrinović, Marko Murat, Episkop Irinej, Dositej, Vuk Stefanović Karadžić.
Koliko je poznato, Uroš Predić je za života naslikao samo jedan ženski akt. Što zbog nežnog zdravlja, povučenosti i verovanja da zbog dečačke bolesti neće dugo živeti, a što zbog posvećenosti umetnosti, Predić se nikada nije ženio. Ali jedne večeri tokom ratne 1914. godine, na vrata umetnikovog beogradskog ateljea zakucala je nepoznata mlada žena, koja je iz zavičaja došla u grad da potraži utočište od ratnih nedaća i stradanja.
Predić je primio u svoj dom, ne tražeći nikakvu protivuslugu. Videvši da je došla u atelje čoveka koji nije bio samo veliki umetnik, već i iskreni čovekoljubac, predložila je da je ovekoveči na platnu. Gledajući to mladoliko lice i prelepo telo, naslikao je akt koji je nazvao „Žena sa zelenim velom”. Uz nekoliko njemu najdražih slika, i ova mu je do kraja života krasila atelje.
Poseban kvalitet kod Predića ima njegov crtež, što je posebno uočljivo u njegovim sačuvanim blokovima za skiciranje. U svom dugom stvaralačkom životu ostao je veran pravilima starih majstora i istrajao je na isticanju crteža i jasnoće kompozicije, pokazujući otpor prema težnjama mladih umetnika koji su se školovali u Minhenu i Parizu.
Umro je 1953. godine u Beogradu, u svojoj 96. godini, kao najstariji srpski slikar. Prema sopstvenoj želji sahranjen je u Orlovatu. I u dubokoj starosti bio je pun radne energije i vedrine. Nekoliko meseci pre smrti peo se na stolicu da ređa neke slike u svom ateljeu, pao je i tom prilikom se povredio, od toga se nikada nije potpuno oporavio i ubrzo je umro.
